EDITORIAL EN ARMENIEN ORIENTAL

Notre éditorial en arménien Oriental

Merci à Noubar Seropyan pour la traduction.

Հայաստանի քաղաքացիները քվեարկեցին։ Արդյունքն ակնհայտ է։

Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմից հաստատված արդյունքների համաձայն՝ Նիկոլ Փաշինյանը, ստանալով ձայների 49,75 %-ը, ապահովել է 3/5 մեծամասնություն, սակայն չի ստացել այն սահմանադրական մեծամասնությունը, որի վրա հույս էր դրել։ Ավելին, նա նույնիսկ նահանջել է նախորդ գումարման համեմատ։

Հարութ ՄԱՐԴԻՐՈՍՅԱՆ


Այս արդյունքը վիճարկվում է։ Այն, ակնհայտորեն, ձեռք է բերվել վարչական ռեսուրսների և պետական բյուջեի աննախադեպ մոբիլիզացման գնով, որի ֆինանսավորումն առատորեն ապահովել է Արևմուտքը։ Միևնույն ժամանակ, այս արդյունքը ձեռք է բերվել նաև «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությանը խորհրդարանից դուրս թողնելու միջոցով՝ վերջնական հաշվով ընդամենը մի քանի տասնյակ ձայների տարբերությամբ։

Արդյո՞ք կլինի երրորդ փուլ՝ արդեն փողոցում։ Կտեսնե՞նք արդյոք ընդդիմության համախմբում Սամվել Կարապետյանի «Հզոր Հայաստան» շարժման շուրջ, որի եղբորորդին՝ Նարեկ Կարապետյանը, անկասկած, այս ընտրությունների գլխավոր քաղաքական բացահայտումն էր։

Դեռ վաղ է այդ մասին եզրակացություններ անել։ Սակայն մի բան արդեն ակնհայտ է. Նիկոլ Փաշինյանը շատ թանկ կստիպի ընդդիմությանը վճարել այն բանի համար, որ վերջինս խոչընդոտեց իր ծրագրերը՝ վտանգելով իր իսկ հռչակած «ժողովրդավարության բաստիոնը» վերածել սովորական բռնապետության։


Քվեարկության գիշերը, երբ քվեաթերթիկների դեռևս 10 %-ից էլ պակասն էր հաշվարկված, նա արդեն առավոտյան ժամը մեկին հայտարարեց իր հաղթանակի մասին։ Այդ պահից ի վեր նա շարունակաբար սպառնում է ընդդիմության առաջնորդներին, ակտիվիստներին և նույնիսկ նրանց ընտրողներին՝ խոսելով տարբեր տեսակի, այդ թվում նաև ֆիզիկական, հաշվեհարդարի մասին։


Միաժամանակ նա հայտարարում է ընտրակեղծիքների մասին, մինչդեռ հենց իր ղեկավարած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը որևէ բողոք կամ դիմում չի ներկայացրել։ Արդյո՞ք սա պարադոքս չէ։.  Սակայն նրանց համար, ովքեր այս ամառ մեկնելու են Հայաստան, կարևոր է հասկանալ հետևյալը. փողոցում հանդիպող յուրաքանչյուր երկրորդ մարդը քվեարկել է Նիկոլ Փաշինյանի օգտին։

Յուրաքանչյուր երկրորդը գիտակցաբար ընտրել է հրաժարվել Արցախից։

Յուրաքանչյուր երկրորդը որոշել է երկրորդ պլան մղել Հայոց ցեղասպանության հարցը, Արարատը, Բաքվում պահվող հայ ռազմագերիներին և պատանդներին, ինչպես նաև Միջազգային արդարադատության դատարանում (ICJ) Իլհամ Ալիևի դեմ ներկայացված ցեղասպանության վերաբերյալ դատական գործընթացները։


Յուրաքանչյուր երկրորդը կատարել է մի ընտրություն, որը կարելի է համեմատել Պետենի և Դը Գոլի միջև կատարված ընտրության հետ՝ նախընտրելով կապիտուլյացիան և համագործակցությունը՝ դիմադրության ու արժանապատվության փոխարեն։

Եվ այս ամենը՝ հանուն մի ենթադրյալ խաղաղության, մինչդեռ Իլհամ Ալիևն ու Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը շարունակում են նոր պահանջներ ներկայացնել և կրկին սպառնալ նոր պատերազմով։


Այս ընտրողներից ոմանք գուցե ամաչեն իրենց ընտրությունից և խոսեն այն ճնշումների մասին, որոնց ենթարկվել են։

Մյուսները, հակառակը, լիովին կստանձնեն իրենց որոշման պատասխանատվությունը՝ համարելով, որ Հայաստանի համար ավելի կարևոր է հետևել Ուկրաինայի օրինակին, դուրս գալ Ռուսաստանի ազդեցության գոտուց և նետվել Միացյալ Նահանգների, Եվրոպայի և, հետևաբար, նաև Թուրքիայի գիրկը, քան պաշտպանել Հայաստանի ազգային ձգտումներն ու շահերը։


Սակայն այդ ընտրությունը կարող է նրանց համար շատ ծանր արթնացում դառնալ։

Այսպիսով, յուրաքանչյուր երկրորդ ընտրող կատարել է մի ընտրություն, որի հետևանքները կրելու է ամբողջ հայ ժողովուրդը։ Այդ որոշումը պարտադրվում է նաև Սփյուռքին՝ առանց նույնիսկ նրա կարծիքը հարցնելու։


Ավելին, այսօր արդեն լսվում են ձայներ, որոնք նույնիսկ Ֆրանսիայում փորձում են Սփյուռքին զրկել խոսքի իրավունքից՝ հղում անելով Հայաստանի անկախությանը և պնդելով, թե «մենք Հայաստանում չենք ապրում, այնտեղ հարկեր չենք վճարում և մեր երեխաներին ռազմաճակատ չենք ուղարկում»։. Մենք երկու ցեղասպանությունների զոհերի ժառանգներն ենք՝ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության և 2023 թվականի Արցախի ցեղասպանության։ Երկուսն էլ նույն հակահայկական ատելության՝ պանթուրքիզմի հետևանքն են։


Մենք Հայաստանի անկախության համար պայքարել ենք դեռևս մինչև նրա անկախացումը։ Մենք պայքարել ենք Հայաստանի, նրա եռագույն դրոշի, Արարատ լեռան և Վուդրո Վիլսոնի իրավարար վճռով Հայաստանին վերապահված տարածքների համար։

Մեզանից շատերը պաշտպանել են Հայաստանի անկախությունը նաև զենքը ձեռքին՝ Արցախում, Շուշիում։ Մյուսները նույն պայքարը շարունակել են Եվրոպական խորհրդարանում, ՄԱԿ-ում, Ֆրանսիայի Ազգային ժողովում, ԱՄՆ Կոնգրեսում, ինչպես նաև իրենց նվիրատվություններով՝ նպաստելով Հայաստանի զարգացմանն ու մարդասիրական օգնությանը։


Մենք նաև հայ հասարակության ուշադիր և փորձառու դիտորդներն ենք։

Հետևաբար, մեր կարծիքը պակաս օրինական կամ արժեքավոր չէ, քան Ֆրանսիայում կամ Հայաստանում հրապարակվող որևէ լրատվամիջոցի տեսակետը՝ անկախ նրանից, թե ինչ են պնդում Փաշինյանի իշխանության կողմնակիցները։

Մենք ո՛չ ռուսամետ ենք, ո՛չ թուրքամետ, ո՛չ ամերիկամետ և ո՛չ էլ եվրոպամետ։

Մենք եղել ենք, կանք և կմնանք հայամետ։


Այն նույն հանրապետական ոգով, որը ձևավորում և առաջնորդում է Ֆրանսիայի քաղաքական կյանքը։

Սա՛ է իրական անկախությունը։


Communiqué du CCAF - RECONNAISSANCE PAR ISRAEL DU GENOCIDE DES ARMENIENS

par COMMUNIQUE • 29 juin 2026
Le Conseil de coordination des organisations arméniennes de France (CCAF) salue la décision historique de l’État d’Israël de reconnaître officiellement le génocide des Arméniens de 1915.

Génocide arménien par l’État d’Israël, une reconnaissance bienvenue mais dont le fondement interpelle

par COMMUNIQUE • 29 juin 2026
Commnuniqué du CDCA Génocide arménien par l’État d’Israël, une reconnaissance bienvenue mais dont le fondement interpelle 

UN CHOIX QUI POSE QUESTIONS - EDITORIAL JUILLET AOUT 2026

par Harout MARDIROSSIAN • 27 juin 2026
Les citoyens Arméniens ont voté. Le résultat est clair. Dans les résultats validés par la commission centrale electorale, Nikol Pachinian avec 49,75% des voix obtient une majorité des 3/5 mais pas la majorité constitutionnelle qu’il attendait et recule meme par rapport à la précédente mandature.

SOMMAIRE JUILLET AOUT 2026

par La Rédaction • 27 juin 2026
Retrouvez le sommaire de notre numéro de Juillet Aout 2026

Notre numéro de juillet aout 2026

par La Rédaction • 27 juin 2026
Notre numéro de juillet-aout 2026 est parti chez nos abonnés avec en couverture Simon Abkarian pour son rôle majeur dans le film De Gaulle. L'occasion de se poser la question si ce refus de la capitulation et ce choix de la résistance chez De Gaulle n'est pas l'exemple à suivre pour les Arméniens. Nous revenons aussi sur les élections législatives en Arménie et la victoire contestée de Nikol Pachinian, mais nous aurons aussi une large page culture et 2 reportages photos sur le Siunik à emmener aec vous sur les plages, la montagnes ou en Arménie cet été.

Faire revivre Arthur Adamov

par ZMROUTHE AUBOZIAN • 23 juin 2026
« Les Journées Adamov en Arménie » constituent un projet porté par la Cie Saté-Âtre afin de promouvoir le théâtre contemporain français en Arménie tout en valorisant la culture arménienne en France et à l’international. Redécouvrir l’œuvre d’Arthur Adamov s’inscrit pleinement dans cette démarche : dramaturge majeur du XX e siècle, il représente un véritable pont culturel entre les deux pays.

Marc Nichanian, penseur du dehors Pour une philosophie de la Diaspora

par TIGRANE YEGAVIAN • 23 juin 2026
Après son film sur l’écrivain Vahé Oshagan, le peintre et documentariste arméno-américain Hrayr Eulmessekian, consacre un documentaire au philosophe Marc Nichanian, l’une des grandes voix de la Diaspora arménienne contemporaine. Tourné entre Lisbonne et Montréal, ce portrait filmé en arménien nous plonge dans l’intimité d’une pensée en marche, celle d’un homme qui a fait de l’extériorité diasporique son territoire de réflexion. Il était temps.

De l'autre côté du río de la Plata

par ROUBEN KOULAKSEZIAN • 21 juin 2026
Face à Buenos Aires, sur la rive sud du río de la Plata, qui abrite la plus importante diaspora arménienne d’Amérique du Sud, les Arméniens de Montevideo, bien moins nombreux, ont néanmoins réussi à inscrire la capitale uruguayenne parmi les villes emblématiques de notre diaspora.  Par Rouben Koulaksezian

“ Les gens que l’on aime sont immortels "

par BERENICE DELAYE AUBOZIAN • 21 juin 2026
Dans Zazou a dit..., Julia Frechette dresse le portrait lumineux d’une grand-mère arménienne pas tout à fait comme les autres. Inspirée de Zabel, surnommée Zaza et devenue Zazou dans l’album, cette femme libre et fantasque lui a transmis le goût du dessin et des couleurs. Un album pour enfants de 3 à 6 ans, sur le deuil et sur les souvenirs qui continuent de vivre en nous.

Le Tour de la honte… sur Eurosport

par KHOREN NERCESSIAN • 20 juin 2026
14 mai : la chaîne TV Eurosport diffusait les images et les commentaires du Tour d’Azerbaïdjan, dénommé Baku Khankendi, juste après la retransmission du Giro ou Tour d’Italie. Le Tour d’Azerbaïdjan cycliste est une course professionnelle, qui n’était d’ailleurs plus organisée depuis 2017. Mais là, le « terminus » de cette course (en cinq étapes) s’achevait à Khankendi, l’ex-Stépanakert, capitale du Haut-Karabagh arménien ! Alors impossible d’y rester indifférent.  Par Khoren Nercessian