EDITORIAL EN ARMENIEN ORIENTAL

Notre éditorial en arménien Oriental

Merci à Noubar Seropyan pour la traduction.

Հայաստանի քաղաքացիները քվեարկեցին։ Արդյունքն ակնհայտ է։

Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմից հաստատված արդյունքների համաձայն՝ Նիկոլ Փաշինյանը, ստանալով ձայների 49,75 %-ը, ապահովել է 3/5 մեծամասնություն, սակայն չի ստացել այն սահմանադրական մեծամասնությունը, որի վրա հույս էր դրել։ Ավելին, նա նույնիսկ նահանջել է նախորդ գումարման համեմատ։

Հարութ ՄԱՐԴԻՐՈՍՅԱՆ


Այս արդյունքը վիճարկվում է։ Այն, ակնհայտորեն, ձեռք է բերվել վարչական ռեսուրսների և պետական բյուջեի աննախադեպ մոբիլիզացման գնով, որի ֆինանսավորումն առատորեն ապահովել է Արևմուտքը։ Միևնույն ժամանակ, այս արդյունքը ձեռք է բերվել նաև «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությանը խորհրդարանից դուրս թողնելու միջոցով՝ վերջնական հաշվով ընդամենը մի քանի տասնյակ ձայների տարբերությամբ։

Արդյո՞ք կլինի երրորդ փուլ՝ արդեն փողոցում։ Կտեսնե՞նք արդյոք ընդդիմության համախմբում Սամվել Կարապետյանի «Հզոր Հայաստան» շարժման շուրջ, որի եղբորորդին՝ Նարեկ Կարապետյանը, անկասկած, այս ընտրությունների գլխավոր քաղաքական բացահայտումն էր։

Դեռ վաղ է այդ մասին եզրակացություններ անել։ Սակայն մի բան արդեն ակնհայտ է. Նիկոլ Փաշինյանը շատ թանկ կստիպի ընդդիմությանը վճարել այն բանի համար, որ վերջինս խոչընդոտեց իր ծրագրերը՝ վտանգելով իր իսկ հռչակած «ժողովրդավարության բաստիոնը» վերածել սովորական բռնապետության։


Քվեարկության գիշերը, երբ քվեաթերթիկների դեռևս 10 %-ից էլ պակասն էր հաշվարկված, նա արդեն առավոտյան ժամը մեկին հայտարարեց իր հաղթանակի մասին։ Այդ պահից ի վեր նա շարունակաբար սպառնում է ընդդիմության առաջնորդներին, ակտիվիստներին և նույնիսկ նրանց ընտրողներին՝ խոսելով տարբեր տեսակի, այդ թվում նաև ֆիզիկական, հաշվեհարդարի մասին։


Միաժամանակ նա հայտարարում է ընտրակեղծիքների մասին, մինչդեռ հենց իր ղեկավարած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը որևէ բողոք կամ դիմում չի ներկայացրել։ Արդյո՞ք սա պարադոքս չէ։.  Սակայն նրանց համար, ովքեր այս ամառ մեկնելու են Հայաստան, կարևոր է հասկանալ հետևյալը. փողոցում հանդիպող յուրաքանչյուր երկրորդ մարդը քվեարկել է Նիկոլ Փաշինյանի օգտին։

Յուրաքանչյուր երկրորդը գիտակցաբար ընտրել է հրաժարվել Արցախից։

Յուրաքանչյուր երկրորդը որոշել է երկրորդ պլան մղել Հայոց ցեղասպանության հարցը, Արարատը, Բաքվում պահվող հայ ռազմագերիներին և պատանդներին, ինչպես նաև Միջազգային արդարադատության դատարանում (ICJ) Իլհամ Ալիևի դեմ ներկայացված ցեղասպանության վերաբերյալ դատական գործընթացները։


Յուրաքանչյուր երկրորդը կատարել է մի ընտրություն, որը կարելի է համեմատել Պետենի և Դը Գոլի միջև կատարված ընտրության հետ՝ նախընտրելով կապիտուլյացիան և համագործակցությունը՝ դիմադրության ու արժանապատվության փոխարեն։

Եվ այս ամենը՝ հանուն մի ենթադրյալ խաղաղության, մինչդեռ Իլհամ Ալիևն ու Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը շարունակում են նոր պահանջներ ներկայացնել և կրկին սպառնալ նոր պատերազմով։


Այս ընտրողներից ոմանք գուցե ամաչեն իրենց ընտրությունից և խոսեն այն ճնշումների մասին, որոնց ենթարկվել են։

Մյուսները, հակառակը, լիովին կստանձնեն իրենց որոշման պատասխանատվությունը՝ համարելով, որ Հայաստանի համար ավելի կարևոր է հետևել Ուկրաինայի օրինակին, դուրս գալ Ռուսաստանի ազդեցության գոտուց և նետվել Միացյալ Նահանգների, Եվրոպայի և, հետևաբար, նաև Թուրքիայի գիրկը, քան պաշտպանել Հայաստանի ազգային ձգտումներն ու շահերը։


Սակայն այդ ընտրությունը կարող է նրանց համար շատ ծանր արթնացում դառնալ։

Այսպիսով, յուրաքանչյուր երկրորդ ընտրող կատարել է մի ընտրություն, որի հետևանքները կրելու է ամբողջ հայ ժողովուրդը։ Այդ որոշումը պարտադրվում է նաև Սփյուռքին՝ առանց նույնիսկ նրա կարծիքը հարցնելու։


Ավելին, այսօր արդեն լսվում են ձայներ, որոնք նույնիսկ Ֆրանսիայում փորձում են Սփյուռքին զրկել խոսքի իրավունքից՝ հղում անելով Հայաստանի անկախությանը և պնդելով, թե «մենք Հայաստանում չենք ապրում, այնտեղ հարկեր չենք վճարում և մեր երեխաներին ռազմաճակատ չենք ուղարկում»։. Մենք երկու ցեղասպանությունների զոհերի ժառանգներն ենք՝ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության և 2023 թվականի Արցախի ցեղասպանության։ Երկուսն էլ նույն հակահայկական ատելության՝ պանթուրքիզմի հետևանքն են։


Մենք Հայաստանի անկախության համար պայքարել ենք դեռևս մինչև նրա անկախացումը։ Մենք պայքարել ենք Հայաստանի, նրա եռագույն դրոշի, Արարատ լեռան և Վուդրո Վիլսոնի իրավարար վճռով Հայաստանին վերապահված տարածքների համար։

Մեզանից շատերը պաշտպանել են Հայաստանի անկախությունը նաև զենքը ձեռքին՝ Արցախում, Շուշիում։ Մյուսները նույն պայքարը շարունակել են Եվրոպական խորհրդարանում, ՄԱԿ-ում, Ֆրանսիայի Ազգային ժողովում, ԱՄՆ Կոնգրեսում, ինչպես նաև իրենց նվիրատվություններով՝ նպաստելով Հայաստանի զարգացմանն ու մարդասիրական օգնությանը։


Մենք նաև հայ հասարակության ուշադիր և փորձառու դիտորդներն ենք։

Հետևաբար, մեր կարծիքը պակաս օրինական կամ արժեքավոր չէ, քան Ֆրանսիայում կամ Հայաստանում հրապարակվող որևէ լրատվամիջոցի տեսակետը՝ անկախ նրանից, թե ինչ են պնդում Փաշինյանի իշխանության կողմնակիցները։

Մենք ո՛չ ռուսամետ ենք, ո՛չ թուրքամետ, ո՛չ ամերիկամետ և ո՛չ էլ եվրոպամետ։

Մենք եղել ենք, կանք և կմնանք հայամետ։


Այն նույն հանրապետական ոգով, որը ձևավորում և առաջնորդում է Ֆրանսիայի քաղաքական կյանքը։

Սա՛ է իրական անկախությունը։


L'héritage d'une ambition scientifique

par Eric LUSITO • 8 novembre 2026
Le photographe français Eric Lusito publie Soviet Scientific Institutes aux éditions Fuel, le premier livre de photographie consacré aux instituts de recherche construits à l’époque soviétique. L’occasion de s’intéresser au patrimoine scientifique arménien.

Ani Avetissian, héroïne et victime "ordinaire" ?

par Varoujan MARDIKIAN • 8 novembre 2026
L’intrusion d’un soldat azerbaïdjanais dans un foyer du Syunik, qui a failli coûter la vie à une famille, relance le débat sur la sécurité aux frontières de l’Arménie et l’attitude des autorités d’Erévan.

Artsakh une mémoire en danger

par Varoujan MARDIKIAN • 8 novembre 2026
Le débat sur la politique d’éradication de l’entité artsakhiote par l’Arménie a rebondi, à la faveur du sixième anniversaire du déclenchement de la Guerre des 44 jours.

Arménie Turquie, le courant passe

par Varoujan MARDIKIAN • 8 novembre 2026
Le directeur du réseau national turc de transport d’électricité, Mustafa Ustu, s’est rendu le 5 octobre en Arménie pour discuter de l’approvisionnement en électricité entre les deux pays voisins...

Allez Bibi encore un effort

par Varoujan MARDIKIAN • 8 novembre 2026
“ Erdogan est un tyran qui héberge également les chefs terroristes du Hamas. Il a fait assassiner des milliers de civils kurdes. Il nie le Génocide des Arméniens. Il emprisonne des journalistes et des leaders de l’opposition. Il occupe illégalement le nord de Chypre, membre de l’Union européenne, et multiplie les provocations à l’encontre de la Grèce, membre de l’OTAN. ”

L'Arménie réelle s'invite à l'ONU

par Varoujan Mardikian • 8 novembre 2026
La 81e session de l’Assemblée générale des Nations unies, qui s’est tenue fin septembre à New York, a été l’occasion pour l’Arménie de faire l’éloge de sa politique de normalisation des relations avec l’Azerbaïdjan et la Turquie.

Golf humanitaire placé sous le signe de la solidarité à Marseille

par Varénag TOROSSIAN • 8 novembre 2026
C’est sous un soleil radieux et une nouvelle fois dans le cadre magnifique du Golf Bastide de la Salette, à Marseille, que s’est déroulée, ce 4 octobre 2026, la 15e édition du golf humanitaire organisé par la section marseillaise de la Croix Bleue des Arméniens de France (CBAF).

A Décines la solidarité franchit la ligne d'arricée

par Hovagim YERGANIAN • 8 novembre 2026
Pour sa cinquième édition, la course « Ensemble, pas à pas » a rassemblé 157 participants autour de la lutte contre le cancer. Organisée par la section Archag Djamalian de la Croix-Bleue des Arméniens de France (CBAF), en étroite collaboration avec ses divers partenaires, cette initiative s’inscrit dans une démarche de solidarité ouverte à tous.

Clic Clac ! L'école Markarian Papazian devient souvenir au CNMA

par Hovagim YERGANIAN • 8 novembre 2026
Comment conserver la mémoire d’une école à travers les yeux des enfants qui s’apprêtent à la quitter ? Avec « Ici, nos souvenirs commencent », le Centre national de la Mémoire arménienne (CNMA) présente le regard des 27 élèves de CM2 de l’école Markarian Papazian de Lyon. Une exposition photographique qui pose les premières pierres d’archives appelées à grandir au fil des générations.

2ème rencontre économique Auvergne-Rhône-Alpes -Arménie

par Zmrouthe AUBOZIAN • 8 novembre 2026
Le 1er octobre dernier, la Région Auvergne-Rhône-Alpes accueillait à Lyon la deuxième Rencontre économique. Après une première édition en 2024, consacrée à l’établissement d’un partenariat avec la région arménienne du Siounik, menacée par les ambitions territoriales de l’Azerbaïdjan, cette nouvelle rencontre entendait approfondir les relations économiques entre les deux territoires avec un accent particulier sur l’agroalimentaire et l’agritourisme.